TeamSHOPP
Team Strategieën en Hulpmiddelen voor Optimalisatie van Prestaties en Patiëntveiligheid
TeamSHOPP & Patientveiligheid

 

Patiënten zijn veiliger in een zorgorganisatie waar de principes van goed teamwork worden toegepast. Goed functionerende teams resulteren in snellere, beter toegankelijke en meer patiëntgerichte zorg. En bovendien: Wie wil niet werken in een veilige en effectieve zorgorganisatie? In een team waar goed gecommuniceerd en samengewerkt wordt?

 

In de zorg wordt het ‘zorgproduct’ gerealiseerd door intensieve samenwerking tussen uiteenlopende specialismen. Artsen, verpleegkundigen, apothekers, technici, baliemedewerkers, paramedici een tal van anderen maken deel uit van talloze zogenaamde ‘zorgketens’. Om goede en veilige zorg te kunnen realiseren is de uitdaging daarbij om alle verschillende activiteiten goed op elkaar af te stemmen. Wetenschappelijk onderzoek heeft ons laten zien dat zorgteams minder fouten dan individuele professionals. Dit geldt met name wanneer de afzonderlijke teamleden goed op de hoogte zijn van elkaars verantwoordelijkheden, activiteiten, werkprestaties en –voortgang. Net zoals ze dat zij van zichzelf. In andere woorden: de keten is zo zwak als de zwakste schakel. Maar dezelfde keten wordt een stuk sterker, wanneer schakels elkaar onderling kunnen versterken. Een zorgketen kan zo een ‘vangnet’ vormen voor menselijke fouten en onzorgvuldigheid.

De investering in teamwork valt in het niets vergeleken met de materiële en niet-materiële kosten van ineffectieve zorgorganisaties. Veel ondoelmatigheid in de zorg is te herleiden tot slechte samenwerking en communicatie. En dit geldt ook voor patiëntveiligheid: een van de belangrijkste kwaliteitsthema’s van het moment.

In Nederland (en daarbuiten) is de laatste jaren veel onderzoek naar patiëntveiligheid gedaan. Het aantal patiënten dat in Nederlandse ziekenhuizen ‘onbedoelde schade’ oploopt bedraagt circa 80.000 per jaar. Verder weten we dat in Nederland sprake is van bijna 2.000 (vermijdbare) dodelijke incidenten en dat circa 10.000 patiënten blijvend letsel oplopen, waarvan naar schatting 6.000 vermijdbare fouten betreffen. De geschatte totale kosten van vermijdbare schade in de zorg is ruim € 165 miljoen op jaarbasis (bron: Nivel, 2007). Als reactie op deze schokkende cijfers wordt in Nederland (en daarbuiten) hard gewerkt aan het verbeteren van veiligheid en efficiëntie. De ambitie van het Ministerie van VWS is om het aantal fouten in vijf jaar, gerekend vanaf 2008, geleidelijk te halveren. Zorginstellingen worden vanuit de overheid toenemend verplicht om zich te verantwoorden op het gebied van patiëntveiligheid. Ook ondernemen steeds meer ziekenhuizen op eigen initiatief efficiëntieslagen, zoals procesherinrichting. Dit wordt nog eens versterkt door onderzoek dat laat zien dat bijna 80% van medische fouten veroorzaakt wordt door communicatieproblemen. Het belang van teamwork geniet toenemende belangstelling: in Nederland onder meer bij het Landelijke Expertisecentrum Verpleging & Verzorging dat hierover onlangs rapporteerde i.s.m. met de KNMG (zie: www.levv.nl).

In de Verenigde Staten (VS) bestaat een vergelijkbare ontwikkeling. De bron daarvan is het in eind 1999 gepubliceerde internationaal bekende visierapport To Err is Human: Building a Safer Health System van het Institute of Medicine (zie: www.iom.org). Hierin wordt nadrukkelijk geadviseerd om “interdisciplinaire teamtraining programma’s voor zorgprofessionals te ontwikkelen, op basis van beproefde methoden van teamtraining”. In de VS leidde dit tot een nationaal onderzoeksprogramma gericht op de training van teamvaardigheden binnen zorgteams, met TeamSTEPPS als resultaat.  

Ook het Institute Healtcare Improvement (www.ihi.org) investeerde de afgelopen jaren in de ontwikkeling van verschillende verbeter- en innovatiemethodieken. Enkele voorbeelden van recent (door)ontwikkelde verbetermethoden in ons land zijn: draaiboeken voor patiëntenparticipatie, decentraal incident melden, medicatieveiligheid, voorkomen van postoperatieve wondinfecties en werken zonder wachtlijst (bronnen, o.a.: www.cbo.nl en www.vmszorg.nl). TeamSHOPP sluit op deze ontwikkelingen aan door de combinatie van een integrale ‘op maat’ enerzijds en multidisciplinaire teamtraining anderzijds.


Doel, resultaat en succesfactoren
Historie & Beschikbaarheid
Fundamenten van TeamSHOPP
Wetenschappelijke onderbouwing
TeamSHOPP Benelux
Vergelijkbare initiatieven
De TeamSHOPP Driehoek
Teamwork Competenties
TeamSHOPP & Patientveiligheid
TeamSHOPP & Client/Patientgecentreerde zorg
Welkom !TeamSHOPP: overzichtHoe werkt het?Aan de slag met TeamSHOPP?Meer informatieContactColofon, Disclaimer & RechtenNieuwsbrief